Misschien heb je ze weleens gezien wanneer je in de zomermaanden tijdens een heldere nacht naar boven keek. Lichtende nachtwolken! Ze kunnen spectaculaire beelden opleveren en de periode waarin ze soms zichtbaar zijn begint binnenkort weer.
Lichtende nachtwolken zijn de hoogste wolken die we kennen. Ze komen voor op een hoogte van ongeveer 85 kilometer. Dat is veel hoger dan bijvoorbeeld sluierwolken, die zich meestal op een hoogte van 10 tot 12 kilometer bevinden. Zware onweersbuien komen soms tot ongeveer 15 kilometer hoogte, maar hoger dan dat vinden we eigenlijk geen wolken meer terug. Behalve dus lichtende nachtwolken!
In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, geven deze wolken zelf geen licht. Het licht is afkomstig van de zon en wordt door ijskristallen weerkaatst naar het aardoppervlak.
Elk jaar hebben we in de periode met de langste dagen, vanaf halverwege mei tot eind juli, kans om lichtende nachtwolken te zien. Wat zijn dat?
Wat zijn lichtende nachtwolken?
Lichtende nachtwolken verschijnen wanneer zeer kleine ijskristallen op stofdeeltjes ontstaan. Dit stof is afkomstig uit de ruimte. Als de temperatuur laag genoeg is (zo tussen de -90 en -145 graden) kan waterdamp zich afzetten op deze stofdeeltjes en ijskristallen vormen. Juist rond 85 km hoogte kan de temperatuur zo laag worden.
Doordat de wolken zo dun zijn, zie je ze overdag niet, doordat het licht dan te fel is. Pas als de zon aan het aardoppervlak onder is, maar deze hoge wolken nog wel beschenen worden, is deze bewolking zichtbaar als een zilverblauwe streperige structuur.
Zolang de lichtende nachtwolken nog door de zon worden beschenen zijn ze waar te nemen. Zodra de zon verder onder de horizon zakt, treedt ook op grote hoogte de duisternis in en zullen de lichtende nachtwolken verdwijnen. Daardoor kunnen ze te zien zijn in de eerste anderhalf uur na zonsondergang en ook een uur tot anderhalf uur voor zonsopkomst.
Eind mei tot augustus
De periode in het jaar waarin je in ons land lichtende nachtwolken kan zien begint ongeveer in deze periode en eindigt begin augustus. De beste periode zijn de drie weken voor en de drie weken na de langste dag. Dat is dus de hele maand juni en de eerste helft van juli.
Het is natuurlijk wel belangrijk dat er geen of weinig wolken op normale hoogte aanwezig zijn, die het zicht op de lichtende nachtwolken ontnemen. Daarnaast is het altijd afwachten of de lichtende nachtwolken op 85 kilometer hoogte daadwerkelijk ontstaan. Of er voldoende stof en vocht aanwezig is weten we vaak pas kort van tevoren.
De vooruitzichten zien er in ieder geval gunstig uit. In de tweede helft van deze week is het vaak helder, wat ideaal is. In ons uitgebreide weerbericht kun je altijd de laatste updates bekijken om te zien of je een poging kunt doen om lichtende nachtwolken te spotten.
